Thuế khoán cũ và tự kê khai mới khác nhau thế nào?
Từ 01/01/2026, theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế, toàn bộ hơn 5 triệu hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai theo doanh thu thực tế. Đồng thời, theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu miễn thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm.
Nhiều chủ quán lo lắng: \"Chuyển sang kê khai thì đóng thuế nhiều hơn hay ít hơn?\" Bài viết này sẽ so sánh chi tiết và tính toán cụ thể để bạn yên tâm.
Thuế khoán (trước 2026) hoạt động như thế nào?
Trong hệ thống thuế khoán, cơ quan thuế ước tính doanh thu cho quán dựa trên vị trí, ngành nghề, quy mô... rồi ấn định mức thuế cố định. Dù tháng đó bán nhiều hay ít, bạn vẫn đóng cùng một mức.
Các khoản phải nộp trước 2026:
- Lệ phí môn bài: 300.000đ - 1.000.000đ/năm
- Thuế GTGT: 3% trên doanh thu (ngành ăn uống)
- Thuế TNCN: 1,5% trên doanh thu (ngành ăn uống)
- Ngưỡng miễn thuế: Doanh thu ≤ 100 triệu/năm
Tự kê khai (từ 2026) có gì khác?
Trong hệ thống mới, hộ kinh doanh tự xác định doanh thu thực tế và kê khai định kỳ. Quan trọng nhất: ngưỡng miễn thuế nâng lên 1 tỷ đồng/năm.
Cách tính thuế mới (ngành ăn uống):
- Doanh thu ≤ 1 tỷ/năm: MIỄN cả GTGT và TNCN
- Doanh thu > 1 tỷ/năm: Thuế GTGT = toàn bộ doanh thu × 3%; Thuế TNCN = (doanh thu − 1 tỷ) × 1,5%
- Lệ phí môn bài: MIỄN 100% (NQ 198/2025/QH15)
Bảng so sánh tổng quan
| Tiêu chí | Thuế khoán (cũ) | Tự kê khai (2026) |
|---|---|---|
| Cơ sở tính thuế | Doanh thu ước tính (cơ quan thuế ấn định) | Doanh thu thực tế (tự kê khai) |
| Ngưỡng miễn thuế | 100 triệu/năm | 1 tỷ/năm |
| Cách tính (khi phải nộp) | DT × tỷ lệ thuế | GTGT: DT × 3%; TNCN: (DT − 1 tỷ) × 1,5% |
| Lệ phí môn bài | 300K − 1 triệu/năm | Miễn 100% |
| Tỷ lệ thuế F&B | 4,5% (3% GTGT + 1,5% TNCN) | 3% + 1,5% (giữ nguyên tỷ lệ) |
| Kỳ kê khai | Theo năm (cố định) | ≤ 1 tỷ: thông báo 1 lần/năm; trên 1 tỷ: theo quý |
| Tính linh hoạt | Cố định − mùa thấp điểm vẫn đóng đều | Theo thực tế |
3 ví dụ thực tế: Quán bạn tiết kiệm bao nhiêu?
Ví dụ 1: Quán cafe nhỏ − Doanh thu 400 triệu/năm
| Thuế khoán (cũ) | Tự kê khai (2026) | |
|---|---|---|
| Lệ phí môn bài | 500.000đ | 0đ |
| Thuế GTGT + TNCN | 400tr × 4,5% = 18.000.000đ | 0đ (DT ≤ 1 tỷ) |
| Tổng thuế/năm | 18.500.000đ | 0đ |
| → Tiết kiệm 18,5 triệu đồng/năm! (giảm 100%) |
Ví dụ 2: Quán phở − Doanh thu 900 triệu/năm
| Thuế khoán (cũ) | Tự kê khai (2026) | |
|---|---|---|
| Lệ phí môn bài | 1.000.000đ | 0đ |
| Thuế GTGT + TNCN | 900tr × 4,5% = 40.500.000đ | 0đ (DT ≤ 1 tỷ) |
| Tổng thuế/năm | 41.500.000đ | 0đ |
| → Tiết kiệm 41,5 triệu đồng/năm! (giảm 100%) |
Ví dụ 3: Nhà hàng − Doanh thu 2 tỷ/năm
| Thuế khoán (cũ) | Tự kê khai (2026) | |
|---|---|---|
| Lệ phí môn bài | 1.000.000đ | 0đ |
| Thuế GTGT + TNCN | 2 tỷ × 4,5% = 90.000.000đ | GTGT 60tr + TNCN (2 tỷ−1 tỷ)×1,5% = 15tr → 75.000.000đ |
| Tổng thuế/năm | 91.000.000đ | 75.000.000đ |
| → Tiết kiệm 16 triệu đồng/năm! (giảm ~18%) |
Ai được lợi nhiều nhất?
Theo ước tính, khoảng 90% hộ kinh doanh được hưởng lợi từ chính sách mới. Cụ thể:
- Quán nhỏ (DT dưới 1 tỷ): Lợi nhất! Miễn thuế hoàn toàn, tiết kiệm toàn bộ số thuế phải đóng trước đây.
- Quán vừa (DT trên 1 tỷ − 3 tỷ): Giảm đáng kể nhờ TNCN chỉ tính trên phần vượt 1 tỷ và miễn lệ phí môn bài.
- Quán lớn (DT trên 3 tỷ): Nộp theo thực tế, minh bạch; thực hiện kế toán như doanh nghiệp nhỏ.
Vậy đổi lại, mình phải làm gì thêm?
- Ghi chép doanh thu hàng ngày: Bằng sổ tay, Excel, hoặc phần mềm quản lý bán hàng
- Hộ ≤ 1 tỷ: chỉ cần thông báo doanh thu 1 lần/năm (chậm nhất 31/01 năm sau)
- Hộ trên 1 tỷ: kê khai thuế theo quý qua eTax Mobile (miễn phí)
- Lưu giữ hóa đơn, chứng từ: Để chứng minh doanh thu khi cần
Câu hỏi thường gặp
Q: Tỷ lệ thuế có thay đổi không?
Tỷ lệ ngành ăn uống vẫn 3% GTGT + 1,5% TNCN. Điểm khác: hộ doanh thu ≤ 1 tỷ/năm được MIỄN; khi vượt 1 tỷ thì GTGT tính trên toàn bộ doanh thu, còn TNCN chỉ tính trên phần vượt 1 tỷ.
Q: Quán em doanh thu đúng 1 tỷ, có đóng thuế không?
Không! Doanh thu ≤ 1 tỷ/năm thì miễn cả GTGT và TNCN. Bạn chỉ cần thông báo doanh thu để chứng minh thuộc diện miễn thuế.
Q: Em sợ tự kê khai sai, bị phạt thì sao?
Năm 2026 là giai đoạn chuyển tiếp, cơ quan thuế ưu tiên hướng dẫn và không phạt nặng vi phạm lần đầu. eTax Mobile và cán bộ thuế địa phương sẽ hỗ trợ bạn từng bước.
Q: Hộ trên 1 tỷ − 3 tỷ có cách tính nào có lợi hơn?
Nhóm này có thể được chọn: (1) Thuế theo tỷ lệ doanh thu (đơn giản), hoặc (2) Thuế trên lợi nhuận nếu có đầy đủ hóa đơn chi phí đầu vào (phù hợp quán có chi phí nguyên liệu cao). Hãy tính cả hai rồi chọn cách có lợi hơn.
Q: Phần mềm quản lý có giúp gì cho việc kê khai không?
Có! Phần mềm tự động ghi nhận doanh thu mỗi đơn hàng, tổng hợp theo kỳ, xuất báo cáo sẵn sàng cho kê khai/thông báo doanh thu. Không cần ngồi cộng sổ tay.
👉 Trải nghiệm quanlycuahang.cloud − Phần mềm quản lý quán ăn tự động ghi doanh thu, sẵn sàng cho thuế 2026!
📅 Cập nhật theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP (ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng/năm), NQ 198/2025/QH15, Thông tư 40/2021/TT-BTC.